Was gibt’s denn heute?!

Elke dag opnieuw stellen we ons de vraag: ‘Wat eten we vandaag?’ Steevast antwoorden de meeste Nederlanders hierop met ‘Witlof!’ of ‘Spruitjes!’ of elk gewenst ander soort groenten. Ik weet nog goed hoe me dat verbaasde toen ik jaren geleden vanuit Duitsland naar Amsterdam emigreerde. Ik bedoel… groenten zijn toch hooguit bijzaak… waar het écht om gaat, is toch het vlees?! Vraag maar aan een Duitser ‘Was gibt’s denn heute?!’, en hij zal met glanzende ogen verkondigen dat er ‘Schweinebraten’ of ‘Schnitzel’ op het menu staat. Welke groente erbij wordt geserveerd – als dat überhaupt het geval is – blijft een mysterie.

Wie gaat er nou om drie uur ’s middags bij iemand op de koffie?

Ja, wat het eten betreft zijn er heel wat cultuurverschillen tussen Nederland en Duitsland. Zo zal ik nooit vergeten dat ik ooit een Nederlandse collega en diens echtgenote zum Kaffeetrinken had uitgenodigd – op de koffie. Tegenwoordig begrijp ik dat ze het tijdstip voor deze actie hoogst bevreemdend gevonden zullen hebben, want wie gaat er nou om drie uur ’s middags bij iemand op de koffie? Nou, wij Duitsers dus. En dat ook de aankleding van een dergelijk gebeuren enigszins afwijkt van wat ik als Duitse ‘normaal’ vond, besefte ik toen ik het verschrikte gezicht van mevrouw zag, toen ze mijn liefdevol gedekte, met zelfgebakken cake en taart overladen eettafel gewaar werd. ‘Wat is dit vreselijk overdreven, op wie wil ze nou indruk maken?’, zag ik haar denken. Terwijl ik me op mijn beurt lichtelijk op mijn tenen getrapt voelde toen mijn gasten niet elk soort wilden of konden proeven en zich ook niet overgaven aan uitgebreide lofzangen over hoe lekker het niet allemaal was. Zoiets doet een ‘normaal mens’ toch, dacht ik toen. Intussen lach ik erom, ik heb heel wat geleerd over cultuurverschillen en mijn mening over wat er ‘normaal’ is en wat niet enigszins genuanceerd.

De zachte bollen werden vervangen door harde broodjes

Uiteraard liggen er ook in het zakenleven behoorlijk wat valkuilen op de loer als het om eten gaat. Zo hoorde ik laatst de volgende anekdote tijdens een cultuurtraining bij een Amsterdamse bank: Er was eens een Nederlands bedrijf dat zakelijke banden aan ging knopen met een Duitse onderneming. Tijdens een eerste bedrijfsbezoek in Duitsland werden ze vriendelijk ontvangen en stond er na een bedrijfsrondleiding een uitgebreide warme lunch op hen te wachten: drie gangen en, volgens de bezoekers, om je vingers erbij op te eten zo lekker. De erop volgende gesprekken verliepen voorspoedig en men keerde tevreden naar Nederland terug. Toen de nieuwe Duitse zakenpartners enkele weken later langskwamen, wilde men zich niet laten kennen en bestelde daarom een ‘luxe lunch’ in de kantine. De onvermijdelijke zachte bollen werden vervangen door harde broodjes, sommige waren zelfs belegd met gerookte zalm, en naast melk was er ook verse jus d’orange in mooie plastic bekertjes. De enigszins verbaasde uitdrukking op de gezichten van de Duitse bezoekers mocht de pret niet drukken, en zo smulde men gezamenlijk en kwam die middag tot verdere afspraken.

Guten Appetit, meine Herren!

Al gauw maakten zich de Nederlanders weer op weg naar Duitsland. Al dagen van tevoren was er maar één gespreksthema: wat zouden ze deze keer voor lekkers krijgen voor de lunch? Kennelijk had deze dus een zodanig diepe indruk achtergelaten dat iedereen zich vooral dáár op verheugde. Vol voorvreugde begaf men zich dan ook na de eerste meeting richting kantine. En daar stond… een grote schaal met broodjes, een salade en enkele kannen met melk. Nederlandser kon niet! Aaawwww! Even was de teleurstelling heel voelbaar, totdat de directeur van het bedrijf met een vriendelijke glimlach zei: ‘Na ons laatste bezoek in Nederland zijn we wat informatie gaan inhalen over gebruiken in jullie land. En we hebben begrepen dat jullie liever een broodmaaltijd als lunch hebben – dus: hopelijk voelen jullie zich een beetje thuis bij ons. Guten Appetit, meine Herren!’ Toen begreep men dat de gastheer juist zijn best had gedaan om het hen naar hun zin te maken, en dat ze allemaal waarschijnlijk nog vaker met soortgelijke situaties te maken zouden krijgen – want ook al zijn onze oosterburen dichtbij, ze zouden niet sterker in hun doen en laten kunnen verschillen. En dat is niet altijd makkelijk te verteren.

Marietta

Marietta Lenz
Deze Duitse consultant woont en werkt als sinds de jaren 1990 in verschillende landen. Haar thuisbasis ligt nu in Nederland, maar ze werkt ook regelmatig in Duitsland, België en andere Europese landen. Nadat ze haar universiteit afgerond had, begon ze haar carrière als trainer Russisch, zakelijk Duits en culturele bewustwording. Inmiddels is ze een alom gerespecteerd en zeer ervaren consultant, die gespecialiseerd is in intercultureel management, leiderschap en persoonlijke ontwikkeling.

Lees meer:

  1. De invloed van hiërarchie op de samenwerking tussen Nederlanders en Duitsers – Tips!
  2. How to: leidinggeven op afstand: Virtual teams

Laat wat van je horen

*