Het kleine-buren-complex

Het verschijnsel waarbij landen die aan elkaar grenzen elkaar bekritiseren en bespotten wordt het kleine-buren-complex genoemd. Dit gaat bijvoorbeeld op voor Engelsen, Schotten en Ieren, maar ook voor Belgen, Nederlanders en Duitsers. Saskia Maarse zocht dit verschijnsel verder uit en schreef er een blog over.

Duitsland

Duitsland

Bij het kleine-buren-complex komt het erop neer dat de bewoners van een klein land allerlei slechte eigenschappen projecteren op de bewoners van een groter buurland. In de ogen van Nederlanders zijn Duitsers luidruchtig, arrogant en betweterig. Opvallend is de overeenkomst met wat Belgen van Nederlanders vinden: in hun ogen zijn wij luidruchtig, arrogant en betweterig. Het grote land weet vervolgens niet zo goed wat het met deze antigevoelens aan moet. Meestal wordt er wat lacherig op gereageerd.

Bij de Duitse Akteos consultant Marietta volgde ik een tijdje geleden een cultuurtraining en ik vroeg aan haar hoe het nu zit; wat vinden Duitsers van Nederlanders, en andersom? Hebben we echt zo’n last van het kleine-buren-complex? Zo ontdekte ik dat er inderdaad nogal wat valkuilen zijn die moeten worden vermeden tijdens het zakendoen tussen Duitsers en Nederlanders.

Het grote gelijk
Als Nederlanders discussiëren (zowel zakelijk als in de politiek) ontzien ze elkaars gevoelens. Ze staan over het algemeen open voor de mening van anderen – zelfs als die ander nauwelijks verstand van zaken heeft. Er wordt gestreefd naar win-winsituaties en het sluiten van compromissen.
Duitsers daarentegen gaan meestal pas de discussie aan als hun opponenten aantoonbaar kennis van zaken hebben. Ze hechten aan diepgang en inhoud. Tijdens die discussies draait het er vervolgens om wie gelijk heeft. Duitsers willen zo veel mogelijk feiten horen en blijven net zolang doorvragen tot ze overtuigd zijn. Stemverheffing is heel normaal. Met hun adellijke en militaire verleden is een win-winsituatie voor Duitsers vrijwel hetzelfde als het verliezen van een veldslag. Concessies doe je alleen als ze in je eigen voordeel zijn.

Een kwestie van planning
In de ogen van Duitsers denken Nederlanders doelgericht; we plannen onze projecten globaal en op kortere termijn. Problemen worden pas opgelost als die zich voordoen. Duitsers daarentegen plannen hun projecten juist heel gründlich. Voor ieder probleem dat zich mogelijk zou kunnen voordoen, hebben ze het liefst vooraf al een oplossing klaarliggen. Duitsers hebben daarom moeite met Nederlandse uitspraken als: “O, dat komt wel goed, maak je maar geen zorgen.”

Wat de baas zegt, dat doe je
Nederlanders werken graag in teamverband en gaan informeel met elkaar om. Ze tutoyeren elkaar op de werkvloer en iedereen kan bij elkaar binnenlopen voor een praatje of een “bakkie”. Door deze informele omgang weten collega’s relatief veel over elkaars privéleven. Ze bemoeien zich daarom ook makkelijker met het werk van anderen. Door de platte organisatiestructuur in Nederland rekenen Nederlandse managers bovendien erop dat hun medewerkers hem of haar tegenspreken als ze het ergens niet mee eens zijn. In Duitsland is dat not done. Daar is veel meer hiërarchie: wat de baas zegt, dat doe je. Duitse collega’s houden een grotere afstand tot elkaar. Er wordt meer waarde gehecht aan een formele managementstijl, met duidelijk omschreven taken en verantwoordelijkheden. Dat verkleint de kans op fouten en dus op gezichtsverlies tegenover je collega’s en je leidinggevende. In Nederland geldt dat minder. Fouten maken is menselijk: “Kan gebeuren, volgende keer beter.”

Bewondering en respect
Nederlanders en Duitsers doen ondanks hun culturele verschillen graag zaken met elkaar. En er is wel degelijk sprake van bewondering en respect, over en weer. Nederlanders waarderen de Duitse gestructureerde manier van werken. Ze vinden dat Duitsers vaak goed en breed zijn opgeleid, dat ze veel kennis en vakmanschap in huis hebben en dat ze goed kunnen anticiperen op problemen. Duitsers bewonderen op hun beurt de – in hun ogen – relaxte Nederlandse manier van werken: de minder strakke hiërarchische Nederlandse bedrijfscultuur, de directe communicatie, onze creativiteit en onze compromissencultuur.

Dus dat kleine-buren-complex? Als het erop aankomt, lijkt dat reuze mee te vallen!

Aan de slag op de Duitse markt
Meer weten over hoe je als ondernemer succesvol zaken kunt doen op de Duitse markt? Akteos biedt Cultuurtrainingen Duitsland en consultancy. Op zoek naar meer informatie of trainingsadvies? Neem
dan contact op met Akteos via info@akteos.nl of bel +31 20 820 86 39.

Lees het originele artikel >>

Saskia Maarse

Saskia MaarseSaskia Maarse is auteur van het boek Tutti frutti (2014). Saskia schrijft, blogt en spreekt over de Nederlandse (zakelijke) cultuur in relatie tot andere culturen. Volgend jaar verschijnt haar nieuwe boek Onder de zeespiegel – samenwerken en samenleven met de Nederlanders, een boek over de hedendaagse Nederlandse cultuur zoals mensen uit andere landen en culturen die zien en ervaren. Lees ook ‘Een kijkje bij de buren in België’.

Laat wat van je horen

*